Kerstmis, een uniek feest om naar uit te kijken.
Voor ons is kerstmis sterk gekleurd door de wintertijd met donkere koude dagen. En zeker vroeger in een wereld zonder elektriciteit, zocht je graag de warmte van de kachel, en was je samen rond dat ene lichtpunt binnenshuis. (Ik heb dat de eerste negen jaar van mijn leven thuis nog meegemaakt.)
Die wintermaanden konden saai zijn en vroegen om afwisseling. En zo ontstonden er feesten: Sint Maarten, Sinterklaas, Kerstmis, Oud en Nieuw, Driekoningen, Vastenavond.. Alle met hun eigen lekkernijen, met hun eigen verrassingen en liederen. En altijd gericht op gezellig samenzijn van jong en oud. Daar hebben ook wij behoefte aan met ons drukke bestaan tegenwoordig.
25 december is daarin vanouds het feest van de zonnewende: Een zon die steeds zwakker werd, maar vanaf nu weer meer zou schijnen. Mensen noemden hun zon: “de onoverwinnelijke” die alles weer zou verwarmen en doen opleven!
Christenen gingen met die gedachte een stap verder: wie is voor óns die ”onoverwinnelijke zon”? Dan durven zij/wij te zeggen: Dat is Jezus! Die volwassen Jezus… Met verwondering vroegen mensen zich af “Woar bunt gij d’r een van?” Ja, de zoon van Maria… Maar van de andere kant? In hem herkenden ze een gedrevenheid met woorden en daden, die ooit opgekomen waren in het hart van profeten, en waarin men iets van God beleefde.. Die grote woorden van rechtvaardigheid, liefde en trouw, in Jezus waren ze helemaal tot leven gekomen. En zo zeggen wij : “Het Woord is vlees geworden“. En …waar hij ten diepste vandaan komt? “Hij is ontvangen van de heilige Geest!” “En wij zingen: “verschenen is de mildheid en de trouw van onze God”.
Vandaag is dit hele verhaal voor buitenstaanders maar een sprookje. En goede sprookjes eindigen toch altijd met “ze leefden nog lang en gelukkig”? Nou, zeggen ze: wat heeft Jezus ons dan gebracht na 2000 jaar? Als je toch denkt aan oorlog, armoede, klimaat Daar zie je toch weinig van een gelukkige wereld. ..
Máár ons kerstverhaal is geen opgeklopt sprookje of uit de duim gezogen mythe. Het is de inleiding op het hele levensverhaal van Jezus. En dat speelt zich af te midden van mensen die aan de kant staan.. Dat vertelt het verhaal ook: Maria en Jozef worden opgejaagd door politieke machten; er is geen fatsoenlijke plaats voor de geboorte van hun kind; er komen alleen buitenstaanders op af: een paar herders die ruiken naar hun vee en vreemde buitenlanders… Er is sprake van een kindermoord en een vlucht naar Egypte. Eigenlijk zou het verhaal zo passen in het journaal van deze tijd!
Blijft de vraag: wat heb je daarbij aan Jezus, ook in deze tijd? Misschien kun je het zo zeggen:
Jezus brengt ons geen kant en klare feestelijk maaltijd (als in een sprookje).. . Hij brengt bij wijze van spreken eerder “goed zaad”. En dat moet vervolgens door mensen worden bewaard en gedeeld, worden – gezaaid, – geoogst, – en klaar gemaakt..: In doen en laten ervaren we (terugkijkend) vaak ook een kracht van “opstaan” (=pasen). En de Goede Geest van vuur en liefde (=pinksteren) die ons met hoop, zelfs vreugde, helpt verder te gaan, nu, en zelfs als we “uit de tijd komen.Met elkaar mogen we dit alles met woorden en tekens vieren en levend houden.
Vasn dit alles vieren we met kerstmis het begin.
Je kunt ook zeggen: Ons bestaan lijkt op dat van de wijzen uit het oosten. Vanuit een verlangen gaan ze op weg met voorlopig slechts een ster.. Ze belanden zelfs op de verkeerde plek, maar ze houden vol en vinden hun Heer. En daarna keren ze langs een andere weg (veranderd) naar huis terug. Mogen de kerstdagen ons goed doen.
Zalig kerstmis.
